Uzroci i ispitivanje steriliteta

Nazad

Kada govorimo o sterilitetu, moramo napomenuti da on može biti primarni i sekundarni. Primarni sterilitet je kod žena koje nikada nisu ostvarile trudnoću, a sekundarni kod onih koje su bar jednom u životu imale trudnoću.

Počevši od prvog intervjua kod naših lekara, pa sve do sofisticiranih metoda asistirane reprodukcije poput mikrofertilizacije (ICSI), svojim pacijentima pružamo na jednom mestu sve što savremena medicina nudi kao postupke i metode u dijagnostici i tretmanu bračne neplodnosti.

Uzroci steriliteta


Uzroci neplodnosti su brojni i delimo ih na: muški faktor steriliteta (koji je zastupljen u 25-40% slučajeva), ženski faktor steriliteta (koji je zastupljen u 40-55 % slučajeva), zajedničke faktore neplodnosti (u 10% slučajeva), nereznjašnjena (idiopatska) neplodnost koja se javlja u 10 % slučajeva.

U uzročnike muškog steriliteta ubrajamo

Normalan broj spermatozoida je 20 miliona/ml, a da bi do trudnoće došlo polovina od ovog broja mora biti pokretna

  • testikularne uzroke neplodnosti – oni predstavljaju činioce koji štetno deluju na spermatogenezu. Spermatogeneza je pojam kojim se označava sazrevanje spermatozoida u testisima. Neki od uzroka koji dovode do poremećaja spermatogeneze su: nasledne abnormalnosti (Klinefelterov, Down-ov sindrom, cistična fibroza, Y hromozom mikrodelecija...), negenetski poremećaji razvoja testisa (atrofija testisa, kriptorhizam...), varikokela, zauške, orhitis, zračenja, hemioterapija, lekovi...
  • posttestikularne uzroke - ovo su činioci koji oštećuju izvodne kanale i uzrokuju polnu disfunkciju
  • predtestikularne uzroke koji predstavljaju hipotalamičko hipofizni poremećaj kao i poremećaje u hormonskoj podršci spermatogeneze
  • infekcije (hronični prostatitis, epididimitis i orhitis)
  • imunološke uzroke

Kada govorimo o uzrocima ženske neplodnosti moramo napomenuti da su najčešće u pitanju

  • hroničan izostanak ovulacije ( koji se javlja u 30-40 %). U uzroke hroničnog izostanka ovulacije ubrajamo: Tarnerov sindrom, prevremenu insuficijenciju jajnika, luteinizirani nerupturirani folikul, smanjenu ovarijalnu rezervu zbog ranijih upala ili operacija na jajnicima
  • tubarni faktor neplodnosti, odnosno neprohodni/zapušeni jajovodi
  • nerazjašnjena (idiopatska) neplodnost, o kojoj se govori kada se odbace svi uzroci
  • ostali uzroci

Ispitivanje neplodnosti


Spermogram je analiza kojom se na najjednostavniji način, muški faktor isključuje kao uzrok neplodnosti.

Rukovodeći se logikom postupnosti, po pravilu se ispitivanje započinje jednostavnijim dijagnostičkim postupcima, dok se oni složeniji ostavljaju za kraj, uz maksimalnu psihološku podršku bračnom paru.

Spermogram - Spermogram je analiza kojom se na najjednostavniji način, muški faktor isključuje kao uzrok neplodnosti. Normalan broj spermatozoida je više od 20 miliona/ml. Da bi se trudnoća ostvarila, od ovog broja polovina spermatozoida mora da bude dobro pokretna, ali i adekvatne morfologije. Smatra se da posle 55. godine života opada fertilnost muškarca. Ovom analizom se utvrđuje pokretnost i morfologija spermatozoida, nezrele i patološke forme…

Postkoitalni test - ovaj test je vrsta brisa koji se radi nakon odnosa. Na ovaj način, obavlja se ispitivanje vitalnosti, pokretljivosti i imunološka svojstva spermatozoida u cervikalnoj sluzi žene. Poželjno je da se ovaj test radi u sredini menstrualnog ciklusa jer se u tom periodu očekuje i ovulacija.

Postkoitalni test - ovaj test je vrsta brisa koji se radi nakon odnosa. Na ovaj način, obavlja se ispitivanje vitalnosti, pokretljivosti i imunološka svojstva spermatozoida u cervikalnoj sluzi žene.

Mikrobiološka i virusološka ispitivanja – laboratorijske analize na neke od uzorčnika steriliteta – hlamidija, mikoplazma, ureaplazma, a od seroloških ispitivanja tu su analize HCV, HbsAg, HIV…

Ispitivanje hormonskog statusa - vrednosti reproduktivnih hormona

Folikulometrija - ultrazvučno praćenje rasta, sazrevanja i prskanja folikula (ovulacije)

Biopsija i histološka analiza endometrijuma

Citohormonska analiza vaginalnog epitela

FERN test - procena estrogenskog efekta na cervikalne žlezde u preovulatornoj fazi ciklusa

Sonohisterosalpinogografija

Histeroskopija

Laparoskopija

TESA/TESE

Postkoitalni test - ovaj test je vrsta brisa koji se radi nakon odnosa. Na ovaj način, obavlja se ispitivanje vitalnosti, pokretljivosti i imunološka svojstva spermatozoida u cervikalnoj sluzi žene.U slučajevima potpunog odsustva spermatozoida u eajkulatu (azoospermia) ili u slučajevima kada u ejakulatu nema morfološki ispravnih i pokretnih spermatozoida, u našoj bolnici se može uraditi punkcija odnosno biopsija testisa u cilju dobijanja dovoljnog broja spermatozoida koji se mogu upotrebiti u postupku vantelesnog oplođenja. Ova intervencija se radi u anesteziji, a uzorak tkiva dobijen hirurškom biopsijom se može i zamrznuti za buduću upotrebu.